► Abel Sithole as uitvoerende hoof van die Government Employees’ Pension Fund (GEPF) getuig voor Mpati-kommissie dat ʼn “belegging” van R4,3 miljard sonder sy medewete gemaak is uit die GEPF na die firma Ayo Technologies van omstrede Iqbal Survé; blykbaar kan of wil Ayo dit nou nie terugbetaal nie ► Mynmaatskappy Rio Tinto het sy Rössing Uraanmyn in Namibië, in produksie sedert 1976 en wat tans jaarliks sowat 4,6 miljoen pond uraan lewer, verkoop aan die China National Uranium Corporation (CNUC) vir $106,5 miljoen; Rio Tinto het sedert 2017 beleggings van $11,2 miljard uit Namibië onttrek ► Nuwe Minister van Water, Sanitasie en Menslike Nedersettings Lindiwe Sisulu sê in Parlement skade in die departement weens korrupsie en wanbestuur is feitlik “onmeetlik” en dat drastiese omdraaistrategie dringend nodig is ► Munisipaliteite skuld die nege waterrade en Dept. van Water R14 miljard vir waterdienste gelewer ► Adjunk-minister van Landbou, Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming Mcebisi Skwatsha sê in Parlement dat onteiening sonder vergoeding binnekort ʼn werklikheid gaan wees, “maar onwettige grondgryp nie toegelaat sal word nie” ► Vrystaat Landbou sê massiewe armoede in Lesotho bedreig wet en orde in Vrystaat en dat dit verskillende tipes misdaad in die provinsie veroorsaak ► Volgens verslag van PwC is vergoeding van ʼn uitvoerende hoof van mynmaatskappy in SA gemiddeld sowat R16,8 miljoen per jaar en dié van ʼn finansiële hoof sowat R6,9 miljoen per jaar ► Projek VatVyf gebaseer te Orania benodig borgskap vir twee behoeftige blanke leerlinge in Bloemfontein wat as prefekte gekies is om einde vanjaar elkeen ʼn oriënteringskamp by te woon – R1 000 vir seun in hoërskool en R500 vir dogter in laerskool – kontak projekvatvyf@gmail.com of 082 773 2150 ►

Die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) sit met ’n R9,2 miljard ondiensbare lening en het die regering gevra vir ’n verdere reddingsboei van R4 miljard omrede ’n R3,5 miljard korttermynlening einde vandeesmaand verval. Raadslid Martin Kingston sê dat die lugredery enorme finansiële uitdagings in die gesig staar weens enorme skuld, maar indien hulle die R3,5 miljard terug betaal, sal dit deure oopmaak vir addisionele likiditeit.

Die bedryfskostes van die redery beloop ongeveer R450 miljoen per maand en word die staatsonderneming sedert 2011 teen ’n verlies bedryf, met totale uitstaande skuld wat alreeds meer as R20 miljard beloop. Die inkomste gedurende 2016-17, het R30,4 miljard opgelewer, terwyl bedryfskoste R30,9 miljard bedra het. Finansieringskoste beloop tans R835 miljoen, terwyl die bedryfsverlies R533 miljoen te staan gekom het. Verliese op die lopende bedryfsrekening word voortgesit met 'n verlies van R734 miljoen aangeteken in die eerste maand van die 2017-18 finansiële jaar.

Ekonoom Mike Schussler meen dat die lugredery nou so in skuld verval het dat die einde in sig is en meen dat 'n verdere staatsreddingsboei aan SAL ‘n afgradering kan bespoedig van die kredietwaardigheid van die land deur agentskappe soos Moody’s.

Intussen peul in getuienis voor die Zondo-kommissie na staatskaping die wurms uit die kas van die skrikbewind wat voormalige voorsitter van die SAL-direksie Dudu Myeni by die redery gevoer het en waartydens letterlik miljarde rand in korrupsie en wanbestuur verkwis is. Volgens hierdie getuienis het sake selfs verder verswak toe Malusi Gigaba minister van staatsondernemings geword het.

Die gedeeltelike lening van R7 miljard wat deur China vir Eskom geoormerk is, word na berig word deur die Chinese eers teruggehou vanweë vrees dat die bankrot staatsentiteit die geld kan gebruik vir die aankoop van diesel, asook vir dag-tot-dag lopende koste, soos salarisse en ander bedryfsuitgawes. Die R33 miljard lening was oorspronklik beloof in die veronderstelling dat Eskom die fondse sou gebruik vir die voltooiing van Medupi en Kusile kragstasies en om dringende herstelwerk te verrig om die nasionale kragnetwerk stabiel te hou om sodoende algehele ineenstorting te voorkom.

Die nasionale kragvoorsiener, wie se skuld tans op R420 miljard beraam word, bevind sigself in diep water weens die toestand van kragstasies wat nie in stand gehou word nie en nuwe kragstasies wat nie op dreef kom nie. Medupi en Kusile wat oorspronklik geskeduleer was om in 2015 ten volle operasioneel te wees, is steeds agter skedule en om albei nou in volle werking te kry, gaan na raming ʼn enorme R18 miljard kos.

Eskom, wat midde in staatskaping was, sukkel ooglopend om in die aanvraag van elektrisiteit te voorsien. Sy werkersmag word bereken op 48 600, wat volgens die Wêreldbank 16 000 te veel is vir die omvang en kapasiteit van die maatskappy.

Voorts word die afgelope dekade jaarliks nagenoeg R47 miljard spandeer op dieselaankope die afgelope 10 jaar ten einde turbines optimaal te probeer hou. Verlede maand is berig dat Eskom reeds sowat R5 miljard in slegs een jaar op dieselaankope bestee het.

Go to top