► Terrorisme bars los in Mpumalanga en Limpopo met drie plaasaanvalle die afgelope naweek: Saterdagaand op plaas in Roodepoort-gebied naby Warmbad, man (61) onder die ken doodgeskiet en vrou (55) in bors gewond, name nog nie bekend; ook Saterdagaand Gert Kruger (81), sy vrou Rita (71) en dogter Marietjie (45) op hul plaas buite Marble Hall deur vier gewapende rowers oorval, ernstig aangerand en beroof; derde voorval Sondagoggend op plaas naby Waterval-Boven, ses aanvallers oorval David Hempson (72), aangerand en beroof ► Vir diepgaande ontleding deur swart navorser Cristopher Gumbi aan Universiteit van Limpopo oor aard en sielkunde van plaasaanvalle, volg hierdie skakel ► Vroeër Woensdag 10 April 19 oorrompel drie gewapende mans 53-jarige vrou en haar kinders in hul huis in Uitenhage, bind hulle vas en roof klere, selfone, juweliersware, ʼn skootrekenaar en kontant ► Volgens berig in The Zimbabwe Mail het China verlede jaar grond-tot-lug missiele (SAM) in Zimbabwe geïnstalleer en is China op die punt om ʼn geheime ondergrondse militêre basis in Zimbabwe te bou en van hul elite spesmagte in Zimbabwe te stasioneer – volg hierdie skakel vir meer inligting ► Rapport en City Press berig dat adjunk-pres. David Mabuza, Minister van Minerale Bronne Gwede Mantashe en ANC verkiesingshoof Fikile Mbalula, onder die top ANC-leiers wat volgens hul eie “Integriteitskomitee” onbevoeg is om in die Parlement te dien ► Sasol open nuwe Impumelelo Steenkoolmyn van R5,6 miljard naby Balfour, Mpumalanga, kan 10,5 miljoen ton steenkool per jaar lewer en het 1 760 mense in diens ► Franco Smith, afrigter van Cheetahs, aangestel as nuwe hoofafrigter van Italië vanaf Januarie 2020 ► Blitsbokke staan uit die as op en wen internasionale Sewestoernooi in Singapoer deur Fidji in eindstryd met 20 – 19 te klop – nadat hulle rustyd 0 – 19 agter was ► Australiese agterspeler Israel Folau, voorste drie-drukker in Super14-reeks en op R21 miljoen per jaar besbetaalde rugbyspeler in die wêreld, met skorsing gedreig uit alle rugby omdat hy as Christen sê dat homoseksueles hel toe gaan ► In gholf sprokiesverhaal toe legendariese Tiger Woods ná 14 jaar weer major gholftitel wen met oorwinning afgelope naweek in 83ste Amerikaanse Meesterstoernooi te Augusta, Georgia ►

Met die verstommende getuienis lewering oor die twee kommissies van ondersoek na staatskaping nl. die Zondo- kommissie en die Mokgoro- kommissie, kruip ook t.o.v. Eskom al meer wurms en slange uit. Hoe Eskom misbruik is om miljarde der miljarde rand te steel, is eenvoudig vreemder as fiksie.

Die vraag is egter, wat presies gaan tans aan by Eskom en in watter mate is die nasionale kragvoorsiener in staat om noodsaaklike volhoubare elektrisiteit vir die land te voorsien? Die nare waarheid is dat sou die netwerk landswyd platval, dan sou dit letterlik nag wees in Suid-Afrika, op die korttermyn altans, totdat alternatiewe kragvoorsiening in plek gestel is.

Konflikterende syfers omtrent Eskom word genoem, maar redelik betroubaar lyk dit asof die nasionale kragvoorsiener tans opgeloopte skuld het van R419 miljard, wat beteken dat dit jaarliks R45,2 miljard nodig het om hierdie skuld te diens. Die afgelope boekjaar het Eskom egter slegs R26,6 miljard gegenereer, wat weer beteken dat dit R18,5 miljard tekort het op sy skuldfinansiering.

Terselfdertyd het Eskom-verkope gedaal met 0,8%, wat meegebring het dat inkomste slegs met 2,7% kon styg – ver minder as wat nodig is om bedryfskoste en skuldfinansiering te dek. Gegrond op hierdie syfers word geprojekteer dat die skuld van Eskom oor die volgende drie jaar kan eskaleer na R600 miljard.

Eskom het tans 'n staatswaarborg van R350 miljard om sy finansies te dek, waarvan R337 miljard reeds opgebruik is. In die begroting vandeesweek in die Parlement is R230 miljard vir Eskom geoormerk en word dit aangewend in paaiemente van R23 miljard per jaar oor 10 jaar.

Na berig word, het Eskom tans vir 11 van sy kragstasies nie voldoende steenkool nie en moet die tekort aangevul word deur duur dieselaankope – ʼn kritieke bottelnek in die voortgesette funksionering van die kragvoorsiener. Daarby is die twee nuwe kragstasies Medupi en Kusile pas in werking gestel, maar is dit van so swak konstruksie dat onmiddellike herstelwerk van R8 miljard noodsaaklik is.

Ander verswarende feite is dat die onbetaalde skuld van munisipaliteite aan Eskom in totaal blykbaar sowat R30 miljard beloop, waarvan Soweto alleen sowat R14 miljard skuld; grootskaalse onwettige aftappings uit die nasionale kragnetwerk; ver te groot personeelkorps; patetiese wanbestuur oor meer as twee dekades; erg verouderde infrastruktuur en agterstallige instandhouding; en die miljarde rand uit Eskom waarmee die Guptas in Dubai sit.

Daar is ook op sosiale media daarop gewys dat pres. Ramaphosa en Minister van Energie Jeff Radebe getroud is met twee susters van Patrice Motsepe, eienaar van ook die grootste energiemaatskappy in die land African Rainbow Energy & Power (AREP). Van laasgenoemde is Brian Dames, vorige Eskom hoof, die uitvoerende hoof en dat dit alles inpas by die beoogde ontbondeling van Eskom. Hoeveel steek daar in hierdie en hoe speel dit uit in die praktyk?

By dit alles word op sosiale media berig dat die Chinese regering verlede jaar ʼn R33,4 miljard lening vir Eskom toegestaan het, op voorwaarde van 20 terugbetaalpaaiemente oor 10 jaar beginnende Junie 2019; in geval van wanbetaling dan neem China Eskom in geheel oor. Hoe waar is hierdie berig of gerug?

Hoe dit ookal is, volgens energiekundige Ted Blom in ‘n TV-onderhoud kan deur doeltreffende bestuur en besnoeiings by Eskom met feitlik onmiddellike effek sowat R100 miljard per jaar bespaar word, wat beteken dat Eskom binne sowat vier jaar uit sy skuldstrik kan wees. Kan deur die herindiensname van voormalige Eskom-ingenieurs en opgeleide personeel dit bewerkstellig word?

Wat gaan dus regtig by Eskom aan? Wat egter moed gee, is die openhartige getuienisse tans voor die kommissies van ondersoek en die opregte verontwaardiging onder opposisiepartye en die algemene publiek, insluitende talle swart mense en dat hieruit tog ʼn wonderbaarlike regruk-aksie sal spruit, ook vir die langtermyn.

Gradeer die artikel
(0 stemme)

Lewer kommentaar

Vul al die vereiste velde in (*)

Go to top