► Gister 16 Junie is Jeugdag amptelik in SA gevier ter herdenking van die Sharpville-opstand in 1960, maar dit is ook die herdenking van 16 Junie 1900 toe Lord Roberts proklamasie onderteken het vir inwerkingstelling van beleid van verskroeide aarde wat tot die lyding en dood van sowat 30 000 Boervroue, -kinders en bejaarde mans gelei het – kyk hierdie video ► Vir presies hoe die Anglo-Boere-oorlog 1899 – 1902 verloop het en hoe die Britse oormag die lyding van vroue en kinders misbruik het om die Boerekrygers tot oorgawe te dwing, volg hierdie skakel ► Ambassadeur vir SA in Denemarke Zindzi Mandela skel SA blanke burgers op Twitter uit vir “cowards” en “land thieves” en sê dr. Chris Barnard “learned the basics of heart surgery from his black gardener” ► AfriForum vra Minister van Internasionale Betrekkinge en Samewerkinge Naledi Pandor om Zindzi Mandela onmiddellik terug te roep en af te dank ► Furore oor Twitter-geskel van Zindzi Mandela omdat sy veronderstel is om alle Suid-Afrikaners te dien en sy betaal word met belastinggeld van alle Suid-Afrikaners ► Volgens konsepwetgewing tans voor Parlement Broad Based Black Economic Empowerment Amendment Bill word begunstiging van blanke vroue uitgehaal omdat hulle in die praktyk van die sg. benadeelde groepe die vinnigste in die SA ekonomie vorder – volg hierdie skakel vir meer besonderhede ► Met spanning in Midde-Ooste rondom Iran skiet goudprys op na $1 350/ons, hoogste in 14 maande ► Vakunie Association of Mineworkers and Construction Union (AMCU) kondig aan dat dit met onderhandelinge vir lone in platinumbedryf later vandeesmaand gaan vra vir basiese salaris van R17 000; AMCU verteenwoordig sowat 60 000 lede ► Berig dat SABC slegs salarisse betaal en nie meer enige diensteheffings aan Stad van Johannesburg en City Power betaal nie, vraag of SAUK volgende maand nog in bedryf sal wees ► Vragmotorbestuurder Bernard Groenewald wat by Touwsrivier so deur aanvallers met brandbomme bestook is, is in hospitaal aan sy wonde oorlede ► Die Voortrekkers o.l.v. dr. Danie Langner onthul op plaas naby Parys nuwe standbeeld van Die Penkop tesame met twee borde met name van 2 466 seuns tussen ses en 16 jaar wat dié oorlog oorleef het ► EPR veiligheidsbeampte, Christo Myburgh, te Krugersdorp oorval op perseel deur drie gewapende aanvallers vermoedelik zamas zamas en drie keer geskiet ► Vind by hierdie skakel passievolle pleidooi vir moedertaalonderrig, ook in Afrikaans, deur Johnell Pelser op sosiale media ►

 

Eskom is op soek na ‘n nuwe uitvoerende hoof nadat die huidige posbekleër Phakamani Hadebe ná minder as ’n jaar die tuig neerlê vanweë stres. Sy voorgangers het óf weens persoonlike redes hul pos verlaat, was ontslaan of is onder ‘n wolk van korrupsie weg.

Energiekundige Ted Blom meen dat die bedanking van Hadebe nie as 'n verrassing gekom het nie, omdat hy as ‘n buitestander ingekom het en hoewel met goeie bestuurservaring, hy min kennis van die kragvoorsieningsbedryf gehad het. Daarom is hy nie geredelik deur die Eskom-establishment aanvaar nie.

Hadebe is in 2018 aangestel om die sukkelende staatsentiteit weer op sy voete te kry ná die sukses wat hy behaal het om die Landbank te herstel. Eskom is egter 'n bitter moeilike perd om te ry, omdat die kragvoorsiener tans nie genoeg krag verkoop om sy rentebetalings en enorme lopende bedryfskoste te dek nie. Dit spruit uit 'n nalatenskap van jare se wanbestuur en koste-oorskryding op nuwe aanlegte, wat 'n huidige skuldlas van minstens R440 miljard tot gevolg gehad het.

Enige iemand om in die Eskom-saal te klim? Ter wille van die hele Suid-Afrika móét Eskom net slaag!

Die ooglopende uitweg is eerder om die kragverskaffingsbedryf in SA te dereguleer en te ontbondel en die hernubare energiesektor kans te gee om spontaan te ontpop. Daarmee saam behoort die mense van die land in hul leefstyl radikaal “groen” te gaan.

Die een enkele groot uitdaging in hierdie verband is bekostigbare sonkrag. Hoe antwoord Suid-Afrikaners hierop?

Nasionale kragvoorsiener Eskom gaan na berig word einde vandeesmaand R15 miljard benodig om lopende koste te dek, waaronder R7 miljard vir infrastruktuur en R4 miljard vir salarisse - dít terwyl die staatsentiteit tans feitlik geen fondse in sy bankrekening het nie. Eskom wat al hoe meer geld moet leen om sy skuld te diens, gaan binne twee weke genoop wees om weer vir geld te moet soebat, meen die bedryfskenner Ted Blom.

Eskom het Vrydag in ’n verklaring op die JSE nuusdiens aangedui dat sy likiditeitsposisie einde April op R7.7 miljard te staan gekom het ná reddingsboei van R17,6 miljard deur die regering. Met ’n werkersmag wat bereken word op 48 600, benodig die instelling R4 miljard per maand vir salarisse, asook R7 miljard kapitale koste vir projekte en infrastruktuur, welke bedrag kan verhoog tot R10 miljard vir dieselverskaffers.

Hoof van krediet by Futuregrowth, Olga Constantatos, sê dit is nie duidelik of die R17,6 miljard van die regering al ontvang is nie, maar verduidelik dat die kragvoorsiener wil ideaalgesproke ’n likiditeitsposisie van R15 miljard tot R20 miljard handhaaf.

Die Nasionale Energiereguleerder van SA (Nersa) het Eskom goedkeuring gegee om ’n verdere tariefverhoging van 15,63% te implementeer by munisipaliteite regoor SA. Aanvanklik het Nersa vroeër vanjaar ʼn verhoging van onderskeidelik 9,41%, 8,1% en 5,2% vir die volgende drie boekjare toegestaan weens die kragvoorsiener se finansiële probleme, insluitend ’n skuldlas van meer as R400 miljard, maar die verhoging is intussen gewysig om Eksom te akkommodeer.

Die Stad van Johannesburg het hul teleurstelling uitgespreek oor die besluit en aangevoer dat die reguleerder korrupsie by Eskom beloon met hierdie verdere verhoging. Herman Mashaba, burgemeeste, voer aan dat die Nersa-besluit munisipaliteite sal dwing om tariewe te verhoog tot 13,77% teenoor die 12,2% wat aanvanklik begroot is en aan inwoners voorgehou is. Volgens Mashaba is tariefverhogings soos hierdie onvolhoubaar en dat Eskom se staatsmonopolie op elektrisiteitsvoorsiening uiters ongesond vir die land, sy mense en die ekonomie is.

Volgens Anton Alberts van die VF Plus moet die tariefverhogings gemeet word teen die ekonomiese groeikoers van 0,8%. Eskom moet besef dat met ekstra verhogings sal verbruikers al hoe minder krag sal gebruik en toenemend planne beraam om selfvoorsienend te raak.

Die gedeeltelike lening van R7 miljard wat deur China vir Eskom geoormerk is, word na berig word deur die Chinese eers teruggehou vanweë vrees dat die bankrot staatsentiteit die geld kan gebruik vir die aankoop van diesel, asook vir dag-tot-dag lopende koste, soos salarisse en ander bedryfsuitgawes. Die R33 miljard lening was oorspronklik beloof in die veronderstelling dat Eskom die fondse sou gebruik vir die voltooiing van Medupi en Kusile kragstasies en om dringende herstelwerk te verrig om die nasionale kragnetwerk stabiel te hou om sodoende algehele ineenstorting te voorkom.

Die nasionale kragvoorsiener, wie se skuld tans op R420 miljard beraam word, bevind sigself in diep water weens die toestand van kragstasies wat nie in stand gehou word nie en nuwe kragstasies wat nie op dreef kom nie. Medupi en Kusile wat oorspronklik geskeduleer was om in 2015 ten volle operasioneel te wees, is steeds agter skedule en om albei nou in volle werking te kry, gaan na raming ʼn enorme R18 miljard kos.

Eskom, wat midde in staatskaping was, sukkel ooglopend om in die aanvraag van elektrisiteit te voorsien. Sy werkersmag word bereken op 48 600, wat volgens die Wêreldbank 16 000 te veel is vir die omvang en kapasiteit van die maatskappy.

Voorts word die afgelope dekade jaarliks nagenoeg R47 miljard spandeer op dieselaankope die afgelope 10 jaar ten einde turbines optimaal te probeer hou. Verlede maand is berig dat Eskom reeds sowat R5 miljard in slegs een jaar op dieselaankope bestee het.

Die groot probleem met elektrisiteitverskaffing in SA is natuurlik die monopolie wat Eskom hou en wat tans met hul probleme vir alle praktiese doeleindes die land gyselaar hou. Die voor die handliggende oplossing is ontbondeling van Eskom of dan ten minste drastiese desentralisasie van die reg van elektrisiteits-verskaffing.

Elders in Afrika het die toepassing van die konsepte van mini- en mikro-netwerke (mini and micro grids) al basie veld gewen en hul suksesvolle toepassing bewys. Die grootte van hierdie netwerke, gewoonlik sonkragstelsels of –plase, kan wissel – vanaf verskaffing vir hele dorpe of gemeenskappe tot gekombineerde verskaffing vir ʼn aantal huishoudings of besighede.

Volle besonderhede van mini- en mikro-netwerke sa verskaf en gedemonstreer word op die ekspo African Utility Week and POWERGEN Africa wat 14 tot 16 Mei 2019 gehou word in die Kaapstadse Konvensie-sentrum. Vir meer inligting besoek www.african-utility-week.com.

Die sukkelende staatsbeheerde krag operateur Eskom, het ’n loonooreenkoms ondergaan van 180 miljoen (R2,6 triljard) met New Development Bank, voorheen bekend as die BRICS Development Bank; tydens die algemene jaarvergadering gehou op 31 Maart - 2 April 2019 te Kaapstad.

Die finansieringsgerief, wat al ’n paar jaar gelede goedgekeur is, sal gebruik word om infrastruktuur te ontwikkel om hernubare energie aan die nasionale kragnetwerk te verbind. Dit sal ook aangewend word vir die ontwikkeling van nuwe hernubare energie. Eskom sê in ’n verklaring danksy die lening sal 670 MW se hernubare energie aan sy kragnetwerk verbind word.

Eskom se totale skuld word nou op R420 miljard geraam, ’n mens kan net wonder hoe die bankrot staatsentiteit ooit al hierdie skuld gaan delg. Indien hulle nie daartoe in staat is nie, wat gaan die voorland uiteindelik wees?

Onbevestigde berig op sosiale media lui dat kilometerslange konvooie swaarvragmotors gelaai met goeie gehalte SA steenkool daagliks oppad is na hawens vir verskeping na China. Die berig lui dat die SA regering / Eskom nie meer geld het om China te betaal nie en nou geskiet die paaiemente in goedere (steenkool).

Vir verifikasie sien hierdie videogreep.

Go to top