►Voorspoedige 2020 | Ditsem Nuus kantoor weer oop | Teken in op die DitsemBlits vir daaglikse Nuushooftrekke en weeklikse Nuuskommentaar►

ʼn Nuwe term wat die afgelope week in openbare debat opgeduik het, is Dag Zero vir die nie-betaling van salarisse van amptenare in die openbare sektor. Dit is veral n.a.v. die verdoemende verslag wat Ouditeur-generaal Kimi Makwetu Woensdag gepubliseer het oor die stand van munisipaliteite in Suid-Afrika, met slegs 18 van 257 munisipaliteite wat ʼn skoon oudit gekry het.

Voorts blyk uit die verslag dat munisipaliteite in SA in werklikheid slegs gebruik, of misbruik, word vir selfverryking en stroping deur ANC-kaders. Onbevoegdes en skurke word in topposte teen astronomiese vergoeding aangestel en hulle het nie ʼn saak met dienslewering nie.

Die meeste van hierdie posbekleërs deel die tenders van miljoene rande van hul munisipaliteite uit soos kaarte in ʼn kaartspel rondom ʼn tafel. ʼn Klassieke voorbeeld hiervan is die geval wat die OG uitgelig het van die Oranjeville sportkompleks, waar R21,7 miljoen reeds bestee is van die begrote R21,9 miljoen, maar op die perseel staan nog net ʼn heining. Die gevolg is noodwendig dat soos in vandag by maandeinde sowat 30 munisipaliteite erg sukkel om hul personeelsalarisse te betaal.

Daar word ook gelet op deurlopende getuienis voor die Zondo-kommissie van massiewe korrupsie by staatsondernemings soos Eskom en SAL waar dit in miljarde getel word. In die lig daarvan kan begryp word waarom die SABC, Denel en andere ook soos in vandag kwalik hul salarisse kan betaal.

In geheel is dit duidelik dat die SA staatskas by die nasionale Tesourie nie ver van boomskraap af is nie. Wat dit alles op neerkom is dat Dag Zero vir staatsalarisse ʼn werklike moontlikheid geword het, met die enorme implikasies wat dit inhou.

Die Nasionale Energiereguleerder van SA (Nersa) het Eskom goedkeuring gegee om ’n verdere tariefverhoging van 15,63% te implementeer by munisipaliteite regoor SA. Aanvanklik het Nersa vroeër vanjaar ʼn verhoging van onderskeidelik 9,41%, 8,1% en 5,2% vir die volgende drie boekjare toegestaan weens die kragvoorsiener se finansiële probleme, insluitend ’n skuldlas van meer as R400 miljard, maar die verhoging is intussen gewysig om Eksom te akkommodeer.

Die Stad van Johannesburg het hul teleurstelling uitgespreek oor die besluit en aangevoer dat die reguleerder korrupsie by Eskom beloon met hierdie verdere verhoging. Herman Mashaba, burgemeeste, voer aan dat die Nersa-besluit munisipaliteite sal dwing om tariewe te verhoog tot 13,77% teenoor die 12,2% wat aanvanklik begroot is en aan inwoners voorgehou is. Volgens Mashaba is tariefverhogings soos hierdie onvolhoubaar en dat Eskom se staatsmonopolie op elektrisiteitsvoorsiening uiters ongesond vir die land, sy mense en die ekonomie is.

Volgens Anton Alberts van die VF Plus moet die tariefverhogings gemeet word teen die ekonomiese groeikoers van 0,8%. Eskom moet besef dat met ekstra verhogings sal verbruikers al hoe minder krag sal gebruik en toenemend planne beraam om selfvoorsienend te raak.

Go to top